
سرماخوردگی یا آلرژی در کودکان؟ چطور تفاوت علائم را بفهمیم؟
صبح که بیدار میشود، چند بار پشت سر هم عطسه میکند، از بینیاش آب میآید و مدام چشمهایش را میمالد. اولین فکری که به ذهنمان میرسد این است: «باز هم سرما خورده؟»
اما شاید اصلا پای سرماخوردگی در میان نباشد!
آلرژی و سرماخوردگی در کودکان گاهی آنقدر شبیه هم هستند که تشخیص تفاوتشان برای والدین آسان نیست. هر دو ممکن است با عطسه، آبریزش بینی، گرفتگی بینی یا سرفه همراه باشند. بااینحال، علت آنها یکسان نیست و همین تفاوت میتواند نوع مراقبتی را که کودک نیاز دارد تغییر دهد.
چطور میتوانیم تفاوت سرماخوردگی و آلرژی در کودکان را بهتر بفهمیم؟
قرار نیست با دیدن چند علامت، خودمان تشخیص قطعی بدهیم. اما اگر بدانیم به چه نشانههایی توجه کنیم، راحتتر میتوانیم شرایط کودک را ارزیابی کنیم و بفهمیم چه زمانی مراقبت در خانه کافی است و چه زمانی باید از پزشک کمک بگیریم.
اگر فرصت خواندن کامل این مقاله را ندارید، خلاصهای از مقاله را به صورت صوتی از اینجا گوش کنید.
این مطلب چه مسیری را دنبال میکند؟
وقتی کودک عطسه میکند یا بینیاش گرفته است، همیشه لازم نیست اولین سوالمان این باشد که «چه دارویی به او بدهیم؟»
گاهی بهتر است ابتدا بپرسیم: «این علائم از چه زمانی شروع شدهاند و در چه شرایطی بیشتر میشوند؟»
در این مطلب، تفاوت سرماخوردگی و آلرژی را از سه زاویه بررسی میکنیم: نوع علائم، مدت و الگوی تکرار آنها و ارتباطشان با شرایط محیطی.
سپس میبینیم این سرنخها چگونه میتوانند به انتخاب مراقبت مناسب و تشخیص زمان مراجعه به پزشک کمک کنند.
تمرکز ما روی شناخت تفاوتها و تصمیمگیری آگاهانه است؛ نه توضیح تخصصی سازوکار ایمنی، تشخیص قطعی بیماری یا معرفی یک درمان مشخص برای همه کودکان.
چرا سرماخوردگی و آلرژی در کودکان علائم مشابهی دارند؟
برای فهمیدن شباهت این دو، کافی است بدانیم هر دو میتوانند بافتهای داخل بینی و مجاری تنفسی فوقانی را درگیر کنند.
سرماخوردگی معمولا بر اثر عفونت ویروسی ایجاد میشود. وقتی ویروس وارد دستگاه تنفسی میشود، بدن به حضور آن واکنش نشان میدهد و علائمی مانند آبریزش بینی، عطسه، گرفتگی بینی یا سرفه ظاهر میشوند.
اما در آلرژی بینی، که به آن رینیت آلرژیک هم میگویند، ماجرا فرق دارد.
در این وضعیت، سیستم ایمنی به مادهای حساسیت نشان میدهد که برای بیشتر افراد بیضرر است؛ مثلاً گرده گیاهان، مایتهای گردوغبار خانه یا ذرات مرتبط با حیوانات خانگی.
نتیجه این واکنش هم میتواند عطسه، خارش یا آبریزش بینی باشد؛ یعنی علائمی که از بیرون شبیه سرماخوردگی هستند.
پس گاهی دو علت متفاوت، نشانههای تقریبا یکسانی ایجاد میکنند.
نکته مهم این است که آلرژی بینی بهخودیخود نشانه ضعف سیستم ایمنی کودک نیست. در آلرژی، مسئله بیشتر به نوع پاسخ بدن به یک محرک مربوط میشود.
اینکه چرا سیستم ایمنی گاهی به مواد معمول محیط واکنش نامتناسب نشان میدهد، موضوع اصلی مقاله «ایمنی بیشفعال و آلرژی کودک؛ وقتی بدن اشتباه واکنش میدهد» است. در آن مطلب، سازوکار ایمنی آلرژیک را جداگانه بررسی کردهایم.
اما برای والدینی که همین امروز با عطسه و آبریزش بینی کودک روبهرو هستند، شناخت الگوی علائم کاربردیتر است.
تفاوت سرماخوردگی و آلرژی در کودکان را از کدام نشانهها بفهمیم؟
هیچ علامت واحدی وجود ندارد که همیشه بتواند سرماخوردگی را از آلرژی جدا کند.
برای مثال، عطسه بهتنهایی کافی نیست؛ چون در هر دو وضعیت دیده میشود. آبریزش بینی هم همینطور.
اما وقتی چند نشانه را کنار هم قرار میدهیم، احتمال اینکه بتوانیم مسیر درست را تشخیص دهیم بیشتر میشود.
| نشانه | آلرژی | سرماخوردگی |
|---|---|---|
| علت اصلی | واکنش به ماده حساسیتزا | عفونت ویروسی |
| شروع علائم | محرک، سریع ظاهر شود یا تکرار شود | معمولاً طی یک تا چند روز |
| تب | معمولاً ایجاد نمیکند | ممکن است وجود داشته باشد |
| خارش چشم و بینی | از نشانههای مهم است | معمولاً علامت برجستهای نیست |
| عطسه | ممکن است بهصورت حملههای مکرر رخ دهد | شایع است، اما لزوماً پشت سر هم نیست |
| آبریزش بینی | اغلب شفاف و آبکی است | ابتدا ممکن است شفاف باشد و سپس غلیظتر شود |
| گلودرد و بدندرد | معمولاً برجسته نیستند | بیشتر با عفونت ویروسی همراهاند |
| مدت علائم | ممکن است هفتهها ادامه پیدا کند یا با تماس دوباره با محرک برگردد | اغلب یک تا دو هفته رو به بهبود میرود |
| انتقال به دیگران | مسری نیست | مسری است |
این تفاوتها سرنخ هستند، نه قانونهای قطعی. حتی ممکن است کودک همزمان آلرژی داشته باشد و به یک ویروس تنفسی هم مبتلا شود.
خارش چشم و بینی؛ یکی از سرنخهای مهم آلرژی
اگر کودک مدام بینیاش را میمالد، چشمهایش میخارند یا همراه با عطسههای پشت سر هم دچار اشکریزش میشود، احتمال آلرژی بیشتر مطرح است.
در سرماخوردگی هم ممکن است چشمها کمی اشکآلود شوند، اما خارش واضح و مداوم چشم و بینی بیشتر با آلرژی سازگار است. البته نبود خارش، آلرژی را بهطور کامل رد نمیکند.
مدت علائم؛ گاهی مهمتر از خود عطسه
فرض کنید کودک از سه روز پیش آبریزش بینی دارد. روز اول کمی گلودرد داشته، روز دوم سرفه شروع شده و حالا کمکم بهتر میشود.
این روند میتواند با سرماخوردگی معمولی سازگار باشد.
اما اگر کودکی چند هفته است تقریباً هر روز عطسه میکند، آبریزش بینی دارد و علائمش در شرایط مشخصی بیشتر میشوند، بهتر است احتمال آلرژی هم بررسی شود.
سرماخوردگی معمولاً یک دوره مشخص دارد و بهتدریج بهتر میشود. آلرژی ممکن است تا زمانی که کودک با عامل حساسیتزا در تماس است ادامه پیدا کند یا هر بار با مواجهه دوباره برگردد.
شرایط محیطی؛ سرنخی که گاهی فراموش میکنیم
گاهی زمان بروز علائم، اطلاعات بیشتری از خود آنها به ما میدهد.
برای مثال، آیا عطسههای کودک هر بار پس از بازی در پارک شروع میشوند؟ آیا هنگام گردگیری خانه علائم بیشتر میشوند؟ آیا در فصل مشخصی از سال همین وضعیت تکرار میشود؟
چنین الگوهایی میتوانند احتمال حساسیت به عوامل محیطی را مطرح کنند.
از طرف دیگر، اگر چند نفر از اعضای خانواده در فاصله کوتاهی دچار گلودرد، آبریزش بینی و سرفه شدهاند، احتمال یک عفونت مسری بیشتر است.
آبریزش بینی کودک تمام نمیشود یا سرماخوردگیها پشت سر هم تکرار میشوند؟
گاهی والدین میگویند: «چند هفته است بینی بچهام آب میآید؛ انگار اصلا خوب نمیشود!»
اما پشت این جمله ممکن است دو اتفاق متفاوت باشد.
تصور کنید کودکی تقریبا هر روز عطسه و آبریزش بینی دارد، بدون اینکه علائمش کاملا برطرف شوند. اگر این وضعیت با خارش چشم و بینی همراه باشد یا در بعضی محیطها بیشتر شود، احتمال آلرژی مطرح است و بهتر است علت آن بررسی شود.
حالا کودک دیگری را در نظر بگیرید که چند روز سرما میخورد، خوب میشود و دوباره مثل همیشه بازی میکند؛ اما مدتی بعد، یک دوره تازه از سرفه و آبریزش بینی شروع میشود.
در این حالت، ممکن است با چند عفونت تنفسی جداگانه روبهرو باشیم، نه یک بیماری طولانی یا آلرژی مداوم.
اینجاست که سوال والدین تغییر میکند: چرا کودک من اینقدر زیاد سرما میخورد؟
این موضوع را در مقاله «چرا کودک من مدام سرما میخورد؟ از نگرانی والدین تا شناخت بهتر سیستم ایمنی کودک» جداگانه بررسی کردهایم؛ از علت تکرار عفونتها گرفته تا شرایطی که نیاز به توجه بیشتری دارند.
البته ممکن است سوال دیگری هم برایتان پیش بیاید: چرا بدن کودکان در سالهای رشد، واکنشهای متفاوتی به ویروسها و عوامل محیطی نشان میدهد؟ تصویر کلی این موضوع را در مقاله «سیستم ایمنی کودک چگونه رشد میکند؟ راهنمای علمی برای والدین» توضیح دادهایم.
پس وقتی آبریزش بینی کودک طولانی یا تکراری میشود، قبل از اینکه آن را به سرماخوردگی مکرر یا ضعف سیستم ایمنی نسبت بدهیم، به یک نکته ساده توجه کنیم: آیا علائم از ابتدا ادامه داشتهاند یا کودک بین بیماریها کاملا خوب شده است؟
پاسخ همین سوال میتواند کمک کند بفهمیم احتمال آلرژی را باید جدیتر بررسی کنیم یا به دنبال علت تکرار عفونتها باشیم.
چه اشتباهاتی باعث میشوند آلرژی و سرماخوردگی را با هم اشتباه بگیریم؟
بعضی برداشتها آنقدر رایجاند که ممکن است بدون توجه به آنها تصمیم بگیریم.
- اشتباه اول: اگر کودک تب ندارد، حتما آلرژی دارد.
درست است که آلرژی معمولا باعث تب نمیشود، اما همه سرماخوردگیها هم با تب همراه نیستند.
پس کودکی که عطسه و آبریزش بینی دارد، اما تب نمیکند، همچنان ممکن است به یک عفونت ویروسی مبتلا شده باشد.
- اشتباه دوم: آبریزش شفاف بینی همیشه نشانه حساسیت است.
ترشحات شفاف و آبکی در آلرژی شایعاند، اما در شروع سرماخوردگی هم دیده میشوند.
حتی اگر رنگ ترشحات بینی در طول بیماری تغییر کند، این موضوع بهتنهایی علت بیماری یا نیاز به آنتیبیوتیک را مشخص نمیکند.
برای همین بهتر است بهجای قضاوت از روی رنگ آبریزش، مجموعه علائم و روند آنها را در نظر بگیریم.
- اشتباه سوم: آلرژی فقط در فصل بهار اتفاق میافتد.
خیلیها آلرژی را با گرده گل و هوای بهاری میشناسند. اما همه حساسیتهای تنفسی فصلی نیستند.
برای مثال، حساسیت به مایتهای گردوغبار یا بعضی عوامل محیط خانه ممکن است در تمام سال علائم ایجاد کند.
بنابراین اگر کودک در زمستان هم مرتب عطسه میکند، نمیتوان فقط به دلیل فصل، احتمال آلرژی را کنار گذاشت.
اشتباه چهارم: چون علائم شبیه دفعه قبل است، همان دارو هم مناسب خواهد بود.
شباهت علائم همیشه به معنای یکسانبودن علت آنها نیست.
دارویی که قبلا برای کودک تجویز شده، ممکن است برای بیماری جدید او مناسب نباشد. بهویژه درباره داروهای ضدحساسیت و داروهای ترکیبی سرماخوردگی، سن کودک، نوع دارو و علت علائم اهمیت زیادی دارند.
بهتر است از مصرف خودسرانه داروی باقیمانده از بیماری قبلی پرهیز کنیم.
چگونه بفهمیم در شرایط فعلی چه اقدامی برای کودک مناسبتر است؟
حالا که تفاوتهای اصلی را میشناسیم، میتوانیم به سوال مهمتری برسیم: با این علائم چه کار کنیم؟
قرار نیست همه نشانهها را خودمان تشخیص بدهیم. اما میتوانیم شرایط را بهتر بررسی کنیم و اطلاعات دقیقتری در اختیار پزشک قرار دهیم.
وقتی علائم بیشتر شبیه سرماخوردگی هستند
اگر علائم در چند روز اخیر شروع شدهاند، کودک گلودرد، سرفه، تب یا کسالت دارد و احتمال تماس با فرد بیمار وجود داشته، عفونت تنفسی بیشتر مطرح میشود.
در این شرایط، علاوه بر نوع علائم، وضعیت عمومی کودک را هم ببینید.
آیا مثل معمول مایعات مینوشد؟ تنفسش طبیعی است؟ میتواند بازی کند؟ علائم بهتدریج بهتر میشوند یا هر روز شدیدتر به نظر میرسند؟
بیشتر سرماخوردگیهای معمولی خودبهخود بهبود پیدا میکنند. بااینحال، همه بیماریهایی که با تب و سرفه شروع میشوند سرماخوردگی ساده نیستند؛ عفونتهایی مانند آنفلوانزا، کووید-۱۹ یا سایر بیماریهای تنفسی نیز ممکن است علائم مشابهی داشته باشند.
اگر کودک حال عمومی نامناسبی دارد یا علائم شدید و غیرمعمول هستند، نباید صرفا به احتمال سرماخوردگی اکتفا کرد.
وقتی علائم بیشتر به آلرژی شباهت دارند
اگر کودک بدون تب، بارها دچار عطسه، خارش چشم و بینی یا آبریزش شفاف میشود و این وضعیت با شرایط محیطی خاصی ارتباط دارد، احتمال آلرژی بینی بیشتر مطرح است.
در این حالت، یک کار ساده میتواند کمککننده باشد: زمان شروع علائم و شرایطی را که در آن بیشتر میشوند یادداشت کنید.
مثلا بنویسید علائم صبحها شدیدترند، پس از حضور در فضای سبز شروع میشوند یا هنگام قرارگرفتن در محیطی خاص دوباره ظاهر میشوند.
لازم نیست از همان ابتدا دنبال یک عامل حساسیتزای قطعی بگردیم. همین مشاهدههای روزمره گاهی اطلاعات ارزشمندی برای ارزیابی پزشک فراهم میکنند.
اگر علائم طولانی شدهاند، خواب کودک را مختل میکنند یا تشخیص علت آنها دشوار است، بهتر است موضوع با پزشک مطرح شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
گاهی مسئله دیگر انتخاب میان سرماخوردگی و آلرژی نیست؛ بلکه این است که کودک به بررسی پزشکی نیاز دارد.
برای مثال، اگر علائم تنفسی بیش از ده روز بدون بهبود ادامه پیدا کردهاند، پس از بهترشدن دوباره شدید شدهاند، یا سرفه و گرفتگی بینی مرتب خواب کودک را به هم میزنند، ارزیابی پزشکی منطقی است.
اگر کودک خسخس سینه یا سرفه مداوم، بهخصوص هنگام فعالیت یا شبها، دارد نیز بهتر است از نظر مشکلاتی مانند آسم بررسی شود.
در نوزادان، سن اهمیت ویژهای دارد. تب ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر در کودک زیر سه ماه نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. برای کودکان سه تا ششماهه نیز تب ۳۹ درجه یا بالاتر باید سریع بررسی شود.
اما برخی نشانهها نیازمند کمک اورژانسی هستند: مشکل واضح در تنفس، کبودی لبها، کاهش شدید هوشیاری یا تورم ناگهانی زبان و گلو همراه با اختلال تنفس یا بلع.
بهخصوص اگر تورم یا مشکل تنفسی ناگهانی پس از تماس با غذا، دارو یا عامل حساسیتزای احتمالی ایجاد شود، باید احتمال واکنش آلرژیک شدید را جدی گرفت.
در چنین شرایطی منتظر بهترشدن خودبهخودی علائم نمانید.
اگر نگرانی اصلی خانواده، عفونتهای شدید یا غیرمعمولی است که بارها تکرار میشوند، موضوع گستردهتر از تفاوت سرماخوردگی و آلرژی خواهد بود. نشانههایی که در این شرایط اهمیت دارند، در مقاله «نشانههای ضعف سیستم ایمنی در کودکان چیست؟» بررسی شدهاند.
مراقبتهای حمایتی؛ آیا هر آبریزش بینی به شربت تقویتی نیاز دارد؟
وقتی کودک مرتب عطسه میکند یا بینیاش گرفته است، طبیعی است که بخواهیم هرچه زودتر حالش بهتر شود.
اما مراقبت مناسب به علت علائم بستگی دارد.
در سرماخوردگی معمولی، استراحت، دریافت مایعات کافی و استفاده مناسب از قطره یا اسپری بینی حاوی محلول نمکی میتوانند به کاهش ناراحتی کودک کمک کنند.
آنتیبیوتیکها سرماخوردگی ویروسی را درمان نمیکنند و داروهای ترکیبی سرماخوردگی نیز برای همه سنین کودکی مناسب نیستند.
در آلرژی بینی، موضوع بیشتر به شناسایی و کاهش تماس با عوامل محرک مربوط میشود. اگر کودک به درمان دارویی نیاز داشته باشد، پزشک یا داروساز با توجه به سن و شرایط او درباره گزینه مناسب راهنمایی میکند.
اما آیا در این میان شربت تقویت سیستم ایمنی کودک هم نقشی دارد؟
باید میان حمایت تغذیهای از بدن و درمان علت علائم تفاوت بگذاریم.
اگر کودک رژیم غذایی بسیار محدودی دارد یا دریافت برخی ریزمغذیها در او ناکافی تشخیص داده شده است، ممکن است پزشک یا داروساز مکمل تغذیهای مناسب را پیشنهاد کند.
برای مثال، محصولی مانند ایمیون ولچایلد ویتالوژیک (Immune WellChild) حاوی ترکیبی از ویتامینها و مواد معدنی است و در صورت وجود نیاز تغذیهای، میتواند بهعنوان یکی از گزینههای کمک به تامین ریزمغذیها بررسی شود.
بااینحال، این محصول برای تشخیص یا درمان آلرژی نیست و نباید از آن انتظار پیشگیری قطعی از سرماخوردگی یا درمان عفونتهای تنفسی داشت. در کودکی که سابقه حساسیت دارد، بررسی ترکیبات و مواد حساسیتزای احتمالی مکمل هم اهمیت بیشتری پیدا میکند.
واقعیت این است که همه کودکانی که عطسه میکنند یا سرما میخورند، به مکمل نیاز ندارند. در بسیاری از موارد، مراقبت مناسب و بررسی علت علائم از شروع خودسرانه چند محصول مهمتر است.
سخن پایانی؛ هر عطسهای داستان یکسان ندارد
گاهی پشت یک آبریزش ساده بینی، ویروسی قرار دارد که چند روز بعد از بدن کودک میرود. گاهی هم پای حساسیتی در میان است که تا عامل تحریککننده وجود دارد، خودش را با عطسه و گرفتگی بینی نشان میدهد.
برای همین، همیشه نمیتوان از روی ظاهر علائم فهمید چه اتفاقی افتاده است. آنچه بیشتر به ما کمک میکند، توجه به روند بیماری است؛ اینکه علائم چه زمانی شروع شدهاند، چقدر ادامه داشتهاند و آیا در موقعیتهای مشخصی دوباره ظاهر میشوند.
البته قرار نیست والدین نقش پزشک را بر عهده بگیرند. بهتر است به زمان شروع، الگوی تکرار علائم و وضعیت عمومی کودک توجه کنیم و اگر علائم ادامهدار، آزاردهنده یا غیرمعمول باشند، از پزشک اطفال کمک بگیریم.
گاهی همین دقتهای ساده، جلوی نگرانیهای بیمورد و تصمیمهای عجولانه را میگیرند.
سوالات متداول درباره سرماخوردگی و آلرژی در کودکان
۱. آیا میتوان برای آبریزش بینی کودک از شربت ضدحساسیت استفاده کرد؟
بستگی به علت آبریزش بینی دارد. آنتیهیستامینها برای بعضی علائم آلرژی مفیدند، اما شواهد علمی از اثربخشی آنها برای سرماخوردگی معمولی در کودکان حمایت نمیکند. به همین دلیل، نباید صرفا برای قطع آبریزش بینی به کودک شربت ضدحساسیت داد. انتخاب دارو باید با توجه به سن و شرایط کودک و با نظر پزشک باشد.
۲. آیا کودکی که آلرژی بینی دارد میتواند به مهدکودک یا مدرسه برود؟
بله. اگر مشخص شده باشد که علائم کودک ناشی از آلرژی است، حال عمومی خوبی داشته باشد و بتواند در فعالیتهای روزانه شرکت کند، معمولا نیازی به ماندن در خانه نیست. البته اگر علائم تازه شروع شدهاند و هنوز علتشان مشخص نیست، باید احتمال عفونت را هم در نظر گرفت و مقررات مهد یا مدرسه را رعایت کرد.
۳. آیا برای تشخیص آلرژی کودک حتما باید آزمایش خون انجام شود؟
خیر. پزشک ابتدا سابقه علائم، زمان بروز آنها، شرایط محیطی و نتیجه معاینه را بررسی میکند. در صورت نیاز، ممکن است آزمایش پوستی یا آزمایش خون اختصاصی آلرژی درخواست شود. نکته مهم این است که مثبتشدن یک آزمایش، بهتنهایی به معنای ابتلای قطعی کودک به آلرژی نیست و باید با علائم او مطابقت داشته باشد.
۴. آیا خروپف شبانه و خوابیدن با دهان باز میتواند به آلرژی بینی مربوط باشد؟
بله. گرفتگی طولانیمدت بینی در کودکان مبتلا به آلرژی ممکن است باعث تنفس دهانی یا خروپف هنگام خواب شود. بااینحال، بزرگی لوزه سوم و مشکلات دیگر مجاری تنفسی نیز میتوانند همین نشانهها را ایجاد کنند. اگر خروپف مرتب تکرار میشود، خواب کودک را مختل کرده یا با مکث تنفسی همراه است، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
۵. آیا آلرژی کودک با بزرگتر شدن از بین میرود؟
در بعضی کودکان، علائم آلرژی با افزایش سن کمتر میشوند یا برای مدتی فروکش میکنند؛ اما این اتفاق برای همه رخ نمیدهد. حتی ممکن است نوع یا شدت حساسیت در طول سالها تغییر کند. بنابراین بهتر است به امید برطرفشدن خودبهخودی آلرژی، علائمی را که خواب یا زندگی روزمره کودک را مختل کردهاند نادیده نگیریم.
تیم نگارش مقاله
نویسنده: ویدا غریوی – پیراپزشک و کارشناس محتوا
بازبین علمی: دکتر فرخ رحیمزاده عبدی – دکترای حرفهای پزشکی – شماره نظام پزشکی: ۸۶۱۳۵
تاریخ آخرین بازبینی: 1405/08/06
این مطلب با هدف افزایش آگاهی والدین درباره تفاوت علائم سرماخوردگی و آلرژی در کودکان، شناخت الگوهای بروز علائم و انتخاب مسیر مناسب مراقبت تهیه شده است. اطلاعات ارائهشده جنبه آموزشی دارند و جایگزین تشخیص پزشکی، معاینه یا درمان اختصاصی کودک نیستند.
اگر علائم کودک شدید، طولانیمدت یا غیرمعمول هستند، بهطور مکرر برمیگردند یا خواب و فعالیت روزانه او را مختل کردهاند، برای بررسی علت با پزشک مشورت کنید. مشکلات واضح تنفسی، کاهش شدید هوشیاری یا نشانههای واکنش آلرژیک شدید نیازمند رسیدگی فوری پزشکی هستند.
منابع و مراجع علمی
- American Academy of Pediatrics — Is It a Cold or Allergies? How to Tell the Differencehttps://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/allergies-asthma/Pages/Is-It-Allergies-or-a-Cold-How-to-Tell-the-Difference.aspx
- NHS — Allergic Rhinitis
https://www.nhs.uk/conditions/allergic-rhinitis/ - American Academy of Pediatrics — Allergic Rhinitis: All About Nasal Allergies in Children
https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/ear-nose-throat/Pages/Allergic-Rhinitis.aspx - NHS — Colds, Coughs and Ear Infections in Children
https://www.nhs.uk/baby/health/colds-coughs-and-ear-infections-in-children/ - Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — About Common Cold
https://www.cdc.gov/common-cold/about/index.html - Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — Manage Common Cold
https://www.cdc.gov/common-cold/treatment/ - NHS — High Temperature (Fever) in Children
https://www.nhs.uk/symptoms/fever-in-children/ - NHS — Anaphylaxis
https://www.nhs.uk/conditions/anaphylaxis/ - American Academy of Pediatrics — Nutritional Supplements, Vitamins & Boosting Your Child’s Immunity
https://www.healthychildren.org/English/healthy-living/nutrition/Pages/Do-Kids-Really-Need-Vitamins-or-Supplements-to-Stay-Healthy-and-Boost-Immunity.aspx - Vitalogic — Immune WellChild: Official Product Information
https://vitalogicpharma.com/en/wellchild/immune-wellchild/
اشتراک پست در شبکههای اجتماعی
آخرین پستهای منتشر شده






